دات نت نیوک
X

اخبار و رویدادها

یکشنبه 21 خرداد 1396
تعداد بازدید: 4867
تعداد نظرات: 2

اصول و مبانی رنگ شناسی 2

اصول و مبانی رنگ شناسی 2

هارمونی در لغت به معنای هماهنگی است، بنابراین این رنگ بندی هارمونیک ،یعنی، رنگ بندی به صورتی که رنگ ها به خوبی با یکدیگر، هماهنگ و همنشین شوند. روش های مختلفی برای بدست آوردن ترکیب های رنگی هارمونیک وجود دارد. این رنگ بندی ها معمولا رنگ بندی اولیه نامیده می شوند.

رنگ بندی هارمونیک:

هارمونی در لغت به معنای هماهنگی است، بنابراین این رنگ بندی هارمونیک ،یعنی، رنگ بندی به صورتی که رنگ ها به خوبی با یکدیگر، هماهنگ و همنشین شوند. روش های مختلفی برای بدست آوردن ترکیب های رنگی هارمونیک وجود دارد. این رنگ بندی ها معمولا رنگ بندی اولیه نامیده می شوند.

۱- رنگ بندی تک فام یا منوکروم:

در این رنگ بندی از روشنی و شدت های مختلف یک رنگ استفاده می شود. این رنگ بندی ساده و زیبایی است که در عکاس یا نقاش جلوه گر می شود. ترکیب رنگ های درجه اول با رنگ های خنثی مثل سفید و سیاه و خاکستری باعث ایجاد کنتراست (اختلاف) بین عناصر یک ترکیب می شود.

۲-رنگ بندی آنالوگ:

در این رنگ بندی ما از رنگ هایی که در چرخه رنگ در کنار هم قرار دارند استفاده می کنیم. این نوع رنگ بندی اغلب برای طراحی طرح های آرام، صلح آمیز و ملایم استفاده و بکار برده می شود. رنگ بندی آنالوگ اغلب در طبیعت قابل مشاهده است. مثل برگ های پاییزی.

نکته: معمولا از یک رنگ به عنوان رنگ اولیه استفاده می شود، رنگ دوم به عنوان رنگ مکمل و رنگ سوم به عنوان رنگ فرعی برای ایجاد کنتراست استفاده می شود. این رنگ فرعی می توان سفید، سیاه و یا خاکستری باشد. 

۳- رنگ بندی مکمل:

رنگ هایی که در چرخه رنگ در مقابل هم قرار دارند رنگ های مکمل نامیده می شوند. در جلسه قبل توضیح داده شد. برای مثال رنگ قرمز و رنگ سبز.ترکیب این قبیل رنگ ها باعث ایجاد سطح بالایی از کنتراست در ترکیب می شود. اما باید در استفاده از این رنگ بندی دقت کرد و آنها را تنها برای انتخاب یک چیز مورد استفاده قرار داد. رنگ های مکمل برای متن اصلا خوب نیستند.

۴- رنگ بندی مثلث متساوی الساقین:

این رنگ بندی یکی از اقسام رنگ بندی مکمل است. در این رنگ بندی از یک رنگ و دو رنگ هم جوار رنگ مکمل استفاده می شود. فقط رنگ سمت چپ و راست رنگ مکمل مورد استفاده قرار می گیرد. این رنگ بندی بدون نیاز به شدت بالایی از رنگ مکمل باعث ایجاد یک کنتراست مطلوب در ترکیب می شود. متعادل کردن رنگ بندی متساوی الساقین سخت تر از رنگ بندی های تک فام و آنالوگ است. در این رنگ بندی معمولا از یک رنگ گرم و تعدادی رنگ سرد استفاده می شود.مثل زرد، قرمز بنفش و بنفش آبی.

۵- رنگ بندی مثلث متساوی الاضلاع:

در این رنگ بندی از رنگ هایی که در 3 نقطه مساوی از چرخه رنگ قرار گرفته اند استفاده می شود. هارمونی و کنتراست این رنگ بندی بسیار قدرتمند است. رنگ های این رنگ بندی تعادل بیشتری نبست به رنگ بندی های مکمل دارند. قانون این است که یک رنگ به عنوان رنگ اولیه ترکیب در نظر گرفته شود.مثل قرمز و زرد و آب.

۶- رنگ بندی مستطیل یا مکمل برابر:

قدرتمندترین رنگ بندی در میان رنگ بندی های دیگر رنگ بندی مستطیل است، چون در آن از 2 جفت رنگ مکمل استفاده می شود. رنگ های مستصیلی چهار رنگ هستند که دو به دو با هم مکملند. دست یابی به هارمونی در این رنگ بندی کار سختی است. اگر هر 4 رنگ بکار رفته در رنگ بندی دارای کیفیت یکسانی باشند ممکن است ترکیب بدست آمده دچار عدم توازن شود. به همین دلیل باید رنگی را به عنوان رنگ غالب انتخاب کنید.مثل زرد نارنجی، سبز زرد، قرمز بنفش و بنفش آبی. 

۷-رنگ بندی مربع:

در این رنگ بندی از یک رنگ اصلی و یک رنگ مکمل و دو رنگ هم جوار رنگ مکمل استفاده می شود.مثل زرد، قرمز نارنجی، بنفش و سبز آبی. 

 

رنگ ها از نظر ماهیت به دو دسته تقسیم می شوند:

۱- رنگ های کروماتیک:

به رنگ های قرمز – آبی – زرد و ترکیبات آنها کروماتیک گفته می شود، تمامی رنگ های طیف رنگی در این دسته قرار می گیرند، و تعداد آنها بسیار زیاد است.طیف رنگی در واقع آن قسمت از طیف الکترمغناطیسی است که ازبنفش با کوتاه ترین طول موج (400nm) تا رنگ قرمز با بلندترین طول موج (800nm) کشیده می شود. این همان ناحیه مرئی نور است.

۲- رنگهای آکروماتیک:

کیفیتی که در اغلب رنگ ها وجود دارد، در رنگ های سیاه و سفید و خاکستری وجود ندارد، این رنگ ها در واقع رنگ نیستند بلکه بیرنگ و فاقد رنگ هستند و آوردن رنگ در ابتدای نام آنها حالت مصطلح دارد. رنگ سفید در واقع رنگ نیست، عدم وجود رنگ است.وقتی رنگ ها در زمینه سفید قرار می گیرند خاموش تر و تیره تر به نظر می آیند و هنگامی که آنها را در زمینه سیاه قرار می دهیم، درخشش بیشتری پیدا می کنند و روشن تر دیده می شوند.به رنگ های آکروماتیک رنگ های خنثی نیز می گویند.

 

 رنگ ها از نظر میزان نور، درخشندگی و حرارت و میزان خلوص به هشت دسته تقسیم می شوند؛

 

۱- رنگ های داغ یا آتشین

    

۲- رنگ های یخ

 

۳- رنگ های گرم

 

۴- رنگ های سرد یا خنک

 

۵- رنگ های نورانی یا درخشان

 

۶- رنگ های ملایم یا بی رمق

 

۷- رنگ های تیره

 

۸- رنگ های روشن

 

۱- رنگ های داغ یا آتشین:

درجات مختلف رنگ قرمز که با آتش در ارتباط هستند را به عنوان رنگ های داغ می شناسند. به نظر می رسد رنگ های داغ باعث برجسته شدن ترکیب و جلب توجه بیشتر می شوند.به همین دلیل است که اغلب در طراحی پوستر ها، آگهی های تبلیغاتی و علائم جاده ای مورد استفاده قرار می گیرند. این رنگ ها دارای قدرت و تاثیر فوق‌العاده ای هستند.قرمز خالصی که با هیچ رنگی مخلوط نشده باشد، در قوی ترین حالت خود قرار دارد..... 

۲- رنگ های یخ:

درجات مختلف رنگ آبی را رنگ های یخ در نظر می گیرند. رنگ یخ، یخبندان و برف را به خاطر می آورد و احساساتی که به واسطه آن ایجاد می شود.این رنگ ها نقطه مقابل رنگ های داغ هستند. این نوع از رنگ ها به رنگ آبی اشاره دارند، که روشنایی بسیاری دارند.

۳- رنگ های گرم:

به رنگ های واقع در بین دو طیف نوری قرمز و زرد، رنگ های گرم می گویند. همه این رنگ ها ته مایه قرمز دارند، مثل قرمز نارنجی، نارنجی زرد و....این رنگ ها دارای طولانی ترین طول موج ها هستند، بنابراین انرژی بخش هستند. این رنگ ها هیجان آور و نشاط انگیز هستند. این رنگ ها در طراحی به رنگ های نزدیک معروف هستند،  زیرا باعث می شوند، اشیاء نزدیک تر از فاصله واقعی شان به نظر برسند.

۴- رنگ های سرد :

رنگ آبی، اساس رنگ های سرد است. این رنگ ها به خاطر اضافه شدن رنگ زرد به ترکیب شان از رنگ های یخی جدا می شوند.رنگ های قرار گرفته بین دو طیف نوری زرد و بنفش را رنگ های سرد می نامند.رنگ هایی مثل زرد سبز، سبز آبی، سبز، آبی فیروزه ای و بنفش آبی و.... جزء این دسته هستند.این رنگ ها احساس طراوت و تازگی به ما می بخشند، و چون میزان فعالیت بدنی را پایین می آورند آرامش بخش و تسکین دهنده هستند.رنگ های سرد در طراحی به رنگ های دور معروف هستند، زیرا باعث م شوند اشیاء دورتر از فاصله واقعی شان دیده شوند. همین ویژگی باعث می شود، که فضا ها را بزرگ تر و متعادل تر نشان دهند.

نکته: ترکیب رنگ های داغ و یخ، سرد و گرم:

وقتی رنگ گرم و سرد در کنار هم قرار می گیرند مانند آتش و یخ، حالت نوسان ایجاد می کنند، یعنی احساس های متفاوتی را در ما به وجود می آورند. رنگ های سرد و گرم در کنار هم یک ترکیب پرجنب و جوش و پویا ایجاد می کنند. 

۵- رنگ های نورانی یا درخشان:

رنگ درخشان رنگی است که در ترکیب آن از رنگ خاکستری یا سیاه استفاده نشده است. انواع رنگ های آبی، قرمز، نارنجی، رنگ هایی با درخشندگی کامل هستند. رنگ های درخشان، زنده و شفاف هستند و جلب توجه می کنند. احساس شادی و نشاطی که این رنگ ها به وجود می آورند، برای استفاده در بسته بندی ها، مد و تبلیغات بسیار مناسب است.

۶- رنگ های ملایم یا بی رمق:

لطیف ترین رنگ ها، رنگ های ملایم هستند که در ترکیب شان حداقل 65 درصد رنگ سفید وجود دارد.رنگ های بی رمق، شامل رنگ های شیری، آبی کمرنگ، صورتی، گلبهی، یاسی و... هستند که ملایمت و نرمی را نشان می دهند. از آنجایی که این رنگ ها آرامش بخش هستند، معمولا از آن ها برای فضا های داخلی استفاده می شود.

۷- رنگ های تیره:

رنگ های تیره رنگ هایی هستند که در ترکیب شان رنگ سیاه و قهوه ای و... وجود دارد. این رنگ ها فضا را کوچکتر نشان می دهند.رنگ های تیره دارای قدرت تاثیر گذار بالایی هستند. این رنگ ها در بافت های گوناگون مانند چرم، پارچه و وسایل منزل، یک اثر بیاد ماندنی به وجود می آورند و نشان دهنده ثروت و مقام اجتماعی بالایی هستند.

۸- رنگ های روشن:

روشنایی رنگ با مقدار خلوص رنگ اندازه گیری می شود. روشنایی رنگ در نبود یک رنگ سیاه و تیره به وجود می آید.

رنگ های روشن توجه ما را به خود جلب می کنند، به همین دلیل در طراحی پکیج و آگهی های تبلیغاتی مورد استفاده قرار می گیرند.این رنگ ها شفاف هستند و محیط را بزرگتر نشان می دهند.

چند نکته مهم:

✳️ تفاوت رنگ های روشن با ملایم در شفافیت و درخشندگی آن هاست.

رنگ های ملایم به خاطر مقدار زیاد رنگ سفید در ترکیب شان، کمی کدر به نظر می رسند. 

✳️ ترکیب رنگ های تیره و روشن در کنار هم باعث ایجاد حس درام می شوند.

✳️ ترکیب رنگ های تیره و روشن یک روش معمول برای نشان دادن تضاد ها و تفاوت ها در طبیعت است، مانند شب و روز. 

 

 کنتراست رنگ:

وقتی از كنتراست رنگ ها صحبت می شود. منظور وجود روابط و تأثيراتی است كه از هم تمايز ميان رنگ ها و هم تأثيرات متقابل ميان آن ها را از نظر بصری مورد بررسی و مقايسه قرار مي دهد. به اين ترتيب وجود كنتراست ميان رنگ ها صرفاً به معنای تضاد ميان آن ها نيست. بلكه بررسی روابط و مقايسه ميان آنهاست. مشهورترين نظريه در خصوص كنتراست رنگ مربوط به وجود هفت كنتراست رنگ است كه در زير به شرح هر يك از آنها می پردازيم.

 انواع کنتراست رنگ:

 

۱- کنتراست ته رنگ

 

۲- کنتراست تیرگی _ روشنی رنگ

 

۳-کنتراست رنگ های سرد و گرم 

 

۴- کنتراست رنگ های مکمل 

 

۵- کنتراست همزمان 

 

۶- کنتراست کیفیت 

 

۷- کنتراست کمیت 

 

۱-کنتراست ته رنگ:

براي رسيدن به اين كنتراست كافی است كه از رنگ های خالص استفاده كنيم. وقتي گفته می شود رنگ هاي خالص ، منظور فقط سه رنگ اصلي نيست بلكه همه رنگ های چرخه ی رنگ را می توان به عنوان رنگ خالص استفاده كرد.

شديدترين كنتراست ته رنگ ميان سه رنگ اصلی قرمز، زرد و آبی دانست، كه هيچ وجه مشتركی از لحاظ رنگين بودن با هم ندارند. بر همين اساس كنتراست ته رنگ در ميان رنگ هاي درجه دوم يعني سبز، نارنجی و بنفش كه رنگ های تركيبی هستند به مراتب كمتر است. در رنگ های درجه سوم بازار كنتراست رنگ كاسته خواهد شد.

 

✳️ همچنين رنگ ها وقتي با سياه و سفيد مخلوط شوند از ميزان كنتراست ته رنگ آنها كاسته می شود.

استفاده از سياه و سفيد در كنار رنگ های خالص می تواند به ايجاد كنتراست ته رنگ و شدت بخشيدن به تأثيرات رنگ های تيره يا روشن كمك كند.«کنتراست رنگ یعنی اختلاف رنگ»

۲- کنتراست تیرگی _ روشنی رنگ:

 تأثیراتی كه كنتراست تيرگي – روشني رنگ روی روابط ميان رنگ ها و روی مخاطبين يك اثر هنری مي گذارد، پس از كنتراست ته رنگ از اهميتی ويژه برخوردار است.ميزان تيرگی هر رنگ را می توان به طور مناسب با يك درجه از خاكستری بی نام (خاكستری حاصل از تركيب سياه و سفيد) نشان داد. از اين طريق می توان به راحتی رنگ ها را از لحاظ تيرگی و روشنی با هم مقايسه كرد.

۳-کنتراست رنگ های سرد و گرم:

معمولاً احساس سردی و گرمی رنگ ها مربوط به دريافت و تجربه ما از عناصر موجود در طبيعت است. برخي از رنگ ها مثل قرمز، زرد و رنگ های مربوط به آن ها را عموماً گرم احساس می كنيم و رنگ هايي مثل سبز، آبی و تركيب های مربوط به آنها را معمولاً سرد و خنك احساس می كنيم. در ميان رنگ ها می توان قرمز، نارنجی را به عنوان پرحرارت ترين رنگ و سبز، آبی را سردترين رنگ احساس كرد. اما برای سردی و گرمی رنگ ها هيچ حد و مرزی نمی توان قايل شد، بلكه سرد يا گرم كردن آنها بستگی به رنگ های هم جوار و حس درونی مخاطب دارد. در هر حال براساس دايره رنگ با يك خط قطری كه از سبززرد به قرمز بنفش امتداد می يابد، می توان يك حد تقريبی را ميان رنگ های گرم در سمت راست دايره و رنگ های سرد در سمت چپ دايره تصور كرد.

۴-کنتراست رنگ های مکمل:

وقتی دو رنگ مكمل در كنار هم قرار می گيرند تأثيرگذاری آنها به روي هم طوری است كه يكديگر را از نظر درخشش و قدرت فام به شديدترين مرتبه ارتقا می دهند. همان طور كه قبلاً گفته شد دو رنگ مكمل در چرخه دوازده رنگی به صورت قطری روبروی هم قرار می گيرند، مانند زرد و بنفش، قرمز و سبز، نارنجي و آبی.وجود رنگ های مكمل در يك تركيب بصری مي تواند درايجاد رابطه هماهنگ ميان رنگ ها نقش مهمی داشته باشد و ا حساسی از كمال رنگ و درك نو را به وجود بياورد.

۵- کنتراست همزمان:

كنتراست همزمان ناشی از تأثير عمومی رنگ ها به روی احساس بينايی است، و با رابطه ميان رنگ های مكمل ايجاد می شود. وقتی كه ما يك رنگ را می بينيم ، چشم و ذهن ما به طور همزمان مكمل آن رنگ را پديده می آورند. البته اين رنگ به صورت ذهنی به وجود می آيد و ملموس نيست بلكه فقط احساس می شود.وقتی از خاكستری ها در تركيب رنگی استفاده می شود، كنتراست همزمان به نحو مؤثرتری احساس می شود. كنتراست همزمان نه تنها در ميان يك خاكستری و يك رنگ خالص به وجود می آيد. بلكه در ميان دو رنگ كه به طور كامل مكمل يكديگر نيستند نيز اتفاق می افتد.

✳️ تصویر جانشین:

تصوير جانشين يا پديده پس تصوير موضوعى است كه گاهی ممكن است با مبحث كنتراست همزمان اشتباه شود. وقتی به چيزی نگاه می كنيم به طور معمول تصوير آن به روى شبكيه چشم ثبت می شود. يعنى رنگ و درخشش آن روى سلول های بينايی اثر می گذارد و تصويرش در شبكيه نقش می بندد. در همين حال چنانچه بلافاصله جهت نگاه تغيير كند، يا تصوير ديگری در مقابل چشم قرار گيرد، تأثير تصوير قبلی با تصوير جديد در می آميزد. اين ويژگی را تصوير جانشين يا پس تصويری گويند.در مورد رنگ ها پديده تصوير جانشين به صورت رنگ مكمل ديده می شود. يعنى پس از ديدن يك رنگ براى مدت چند ثانيه در صورتی كه به يك سطح سفيد نگاه كنيم، مكمل آن رنگ را بر زمينه سفيد احساس می كنيم.

 

۶-کنتراست کیفیت:

در اين جا منظور از كيفيت، حالت خلوص و اشباع رنگ است. وقتی كه يك رنگ خالص در كنار رنگ های ناخالص كه با سياه، سفيد و يا كبير مكمل خود مخلوط شده اند قرار مي گيرد، كنتراست كيفيت رنگ ايجاد می شود.

۷- کنتراست کمیت:

کنتراست كميت مربوط به رابطه متقابل دو يا چند سطح رنگين از نظر وسعت است. در اين كنتراست رابطه بزرگی و كوچكی سطوح رنگين نقش اصلى را بازی می كند. زيرا نسبت بزرگی سطح رنگ ها با يكديگر مي تواند در ايجاد رابطه هماهنگ ميان آنها مؤثر باشد

 

نکته : در ايجاد كنتراست كميت دو عامل نقش اساسی دارند.

 

🔴 ميزان درخشش و خلوص رنگ.

 

🔵 ميزان بزرگی سطح يا لكه رنگ.

 

✅ تأثيرات بصری و روانی رنگ ها:

 

رنگ ها می توانند نمادها و نشانه هايی متناسب با زندگی، نوع تفكر و اعتقادات جوامع و آدمها باشند. گاهی نيز تعبيرهايی از رنگها صورت می گيرد كه ريشه در رابطه ما با رنگ های موجود در طبيعت دارد و ناشی از تأثيراتی است كه رنگ ها به طور مستقيم و غيرمستقيم به صورت روانی بر ذهن و ضمير ما می گذارند.

 

💛 زرد:

 

رنگ زرد در حالت خلوص روشن ترين و درخشان ترين رنگ هاست، كه در طبيعت نيز انواع آن ديده می شود. زرد درخشان نمادی از دانش،فهم انسانی، روشنايی معنوی و نورالهی است. رنگ زرد كنار نارنجی به شدت می درخشد و دركنار قرمز كه قرار می گيرد به جلال و شكوهش اضافه می شود. درخشش زرد روی آبی به اوج می رسد و بر شدت خلوص و عمق رنگ آب می افزايد.

 

❤️ قرمز: 

 

قرمز نهايت برافروختگی و انرژی درونی را ظاهر مي كند. نمادی است كه زندگی، هيجان، قدرت و شورش انقلابی را نشان می دهد. قرمز رنگی است جذاب كه نشاط جوانی و سرزندگی را جلوه گر می سازد و در عين حال نشان هایی از عشق آتشين و تمايل مفرط به زندگی است.

 

💙 آبی:

 

در مقابل شور و التهابی كه از قرمز فوران می كند، آبی آرام و شكيبا جلوه می كند. رنگ آبی درون گرا و سرد است، اما از نظر معنوی بسيار عميق و احترام برانگيز است. از نيروی اسمانی و بيكرانه ای برخوردار است كه می تواند مخاطبين خود را با تأملی درونی فرا بخواند.

 

💚 سبز:

 

سبز رنگ بهار و رويش طبيعت است، سبز رنگ اميد و زندگی دوباره است. اين رنگ كه از تلفيق زرد با آبی به وجود می آيد، دانش و ايمان معنوی را نشان می دهد. 

 

🔶 نارنجی:

 

نارنجی رنگ بلوغ، جوانی و شادابی است. رنگی سرخوش، وجدآور و پرنشاط است، كه تحمل آن به سادگی ميسر نيست. اما در كنار ساير رنگ ها به سرزندگی آنها می افزايد و انرژی بصرى بسياری می پراكند. حرارت نارنجی در كنار آبی به اوج خود می رسد و به كنتراست سرد و گرم با كيفيتی انكارناپذير دامن می زند. 

 

💜 بنفش:

 

بنفش رنگی مرموز و ابهام برانگيز است كه با تيرگی مبهم خود درمقابل صراحت و روشنايی زرد قرار می گيرد. بنفش وقتی به ارغوانی ميل می كند هراس انگيز و دهشت آور می شود و وقتي به آبی ميل می كند خيال انگيز و اسرار آميز می شود.

 

نکته مهمی که از دانستن تاثیرات بصری و روانی رنگ ها حاصل می شود، این است که بر فرض مثال در رنگ آمیزی یک اثر هنری به خصوص  آبستره، یا اکسپرسیونیسم، می توانید تشخیص دهید که از چه رنگ هایی برای القای حالت درونی شخص یا موقعیت فضا استفاده کنید.

دوستان گرامی این مباحث اولیه رنگ و شناخت مبانی رنگ بود که بنده سعی نمودم با زبانی ساده و قابل فهم برای شما عزیزان توضیح بدهم.امیدوارم این نوشته ها برای شما کارگشا باشد . بزودی و در صورت داشتن وقت سعی میکنم مباحث و موضوعات مربوط به هنر نقاشی ، خطاطی و معماری را خدمتتان عرضه کنم.

تجارتی

تصاویر
  • اصول و مبانی رنگ شناسی 2
نظر بینندگان
parisa
دوشنبه, 09 مهر,1397
با سلام
ممنون از توضیحات خوبتون
نسترن
یکشنبه, 18 فروردین,1398
بسیار عالی من عاشق رنگ ها و اشنایی با اون ها هستم
ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت